Budaya Berurut Selepas Bersalin: Antara Warisan, Keselesaan dan Keselamatan

Urutan sebagai sebahagian daripada tempoh berpantang

Dalam banyak keluarga Melayu, tempoh selepas kelahiran dikaitkan dengan rehat, bantuan ahli keluarga, makanan tertentu dan beberapa amalan tradisional. Urutan merupakan salah satu unsur yang sering disebut bersama bengkung, tuam atau penggunaan ramuan herba. Cara dan tempoh amalan berbeza mengikut keluarga, negeri, keadaan ibu serta nasihat pengamal.

Kajian tentang amalan selepas bersalin di Malaysia mendapati penggunaan rawatan tradisional dan komplementari masih biasa dalam kalangan sebahagian ibu. Hal ini menunjukkan amalan berpantang bukan sekadar rutin fizikal, tetapi turut berkaitan dengan identiti, rasa dijaga dan sokongan sosial. Namun, sesuatu amalan yang diwarisi tetap perlu dinilai dari sudut keselamatan, terutama kerana tubuh ibu sedang pulih daripada proses kelahiran.

Mengapa ibu memilih untuk berurut?

Ramai ibu menggambarkan urutan lembut sebagai masa untuk berehat dan menerima penjagaan. Aktiviti menyusukan, mendukung bayi dan tidur dalam posisi tertentu boleh membuatkan bahu atau belakang berasa tegang. Sentuhan yang selesa juga boleh membantu seseorang berasa lebih tenang. Walau bagaimanapun, pengalaman peribadi tidak boleh dianggap sebagai bukti bahawa urutan menyembuhkan luka, membetulkan organ atau mencegah penyakit.

Matlamat yang lebih munasabah ialah memberi keselesaan, relaksasi dan pengalaman penjagaan yang positif. Tekanan perlu ringan atau sederhana serta disesuaikan mengikut keadaan ibu. Urutan tidak sepatutnya menyebabkan kesakitan tajam, pening, kebas atau ketidakselesaan yang berpanjangan.

Masa yang sesuai tidak sama bagi semua ibu

Tiada satu tarikh yang sesuai untuk setiap orang. Ibu yang melahirkan secara normal tanpa komplikasi mungkin mempunyai keadaan berbeza daripada ibu yang menjalani pembedahan Caesarean, mengalami pendarahan, tekanan darah tinggi atau jangkitan. Kawasan luka dan perut tidak boleh diurut sesuka hati. Ibu yang baru menjalani pembedahan perlu mendapatkan kebenaran profesional kesihatan sebelum menerima urutan di sekitar bahagian berkaitan.

Urutan perlu ditangguhkan dan nasihat perubatan diperoleh jika terdapat demam, pendarahan banyak, sakit dada, sesak nafas, sakit kepala teruk, betis bengkak atau sakit sebelah, luka bernanah, tekanan darah tidak terkawal atau rasa tidak sihat yang luar biasa. Gejala ini tidak sesuai “diurut keluar”.

Ciri sesi yang lebih selamat

Pilih pengamal yang terlatih dalam penjagaan postnatal, menjaga kebersihan dan bersedia bertanya tentang sejarah kelahiran. Posisi mengiring atau separa duduk mungkin lebih selesa bagi sesetengah ibu, khususnya ketika payudara sensitif. Tuala dan bantal sokongan perlu digunakan, sementara tekanan sentiasa boleh diubah berdasarkan maklum balas ibu.

Jika minyak urut digunakan, lakukan ujian sapuan kecil terlebih dahulu dan elakkan kulit luka atau merengsa. Minyak Tapil Cap Wanita boleh disebut sebagai minyak sapuan untuk urutan luaran yang lembut hanya apabila penggunaan tersebut selaras dengan arahan label dan keadaan ibu. Bagi ibu menyusu, elakkan sapuan pada payudara atau kawasan yang boleh bersentuhan dengan mulut bayi. Keselesaan ibu penting, tetapi keselamatan ibu sentiasa lebih utama daripada meneruskan sesuatu adat.

Rujukan Artikel

1.     Fadzil F, Shamsuddin K, Puteh SEW. Traditional Postpartum Practices Among Malaysian Mothers: A Review. Pautan sumber

2.     Ridzuan MH et al. Traditional and Complementary Medicine Use During the Postpartum Period in West Malaysia. Pautan sumber

3.     National Center for Complementary and Integrative Health. Massage Therapy: What You Need To Know. Pautan sumber